Zacznij tutaj: trzy sytuacje
Wybór pierwszej ścieżki zależy od tego, jak pilna jest sytuacja:
-
Zagrożenie życia – działaj natychmiast
Myśli samobójcze z zamiarem, zagrożenie dla siebie lub innych: zadzwoń pod 112 lub jedź na najbliższy SOR / izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego. Pomoc w stanach nagłych udzielana jest od razu, bez skierowania i bez względu na ubezpieczenie.
-
Kryzys emocjonalny – porozmawiaj jeszcze dziś
Silne cierpienie, ale bez bezpośredniego zagrożenia życia: zadzwoń pod 116 123 (bezpłatnie, całodobowo) lub zgłoś się do punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego najbliższego Centrum Zdrowia Psychicznego – bez zapisów i skierowania; w pilnych przypadkach pomoc rusza w ciągu 72 godzin.
-
Objawy utrzymują się od tygodni – umów wizytę
Obniżony nastrój, lęk, bezsenność, trudności w funkcjonowaniu: umów się do psychiatry (na NFZ bez skierowania) lub do lekarza POZ, który może wystawić skierowanie do psychologa i na psychoterapię.
Do kogo się zgłosić?
| Specjalista | Kim jest | Co może |
|---|---|---|
| Psychiatra | Lekarz ze specjalizacją z psychiatrii | Diagnoza, leki, zwolnienie lekarskie, skierowanie do szpitala |
| Psycholog | Magister psychologii (od 2026 r. zawód regulowany ustawą, powstaje Krajowy Rejestr Psychologów) | Diagnoza testowa, opinie, poradnictwo, wsparcie psychologiczne |
| Psychoterapeuta | Specjalista po całościowym szkoleniu psychoterapeutycznym (regulacja zawodu w toku prac legislacyjnych) | Psychoterapia – systematyczne leczenie zaburzeń |
Szczegółowe porównanie z przykładami: Psychiatra, psycholog, psychoterapeuta – różnice.
Trzy ścieżki w systemie
1. Poradnia Zdrowia Psychicznego (NFZ)
Do psychiatry nie potrzebujesz skierowania. Wizyty, badania i psychoterapia są bezpłatne. Minusem bywa kolejka – jeśli termin jest odległy, sprawdź kilka poradni (czasy oczekiwania bardzo się różnią) w wyszukiwarce terminyleczenia.nfz.gov.pl (link zewnętrzny, otwiera się w nowej karcie).
2. Centrum Zdrowia Psychicznego
W Polsce działa ok. 127 CZP obejmujących opieką blisko 15 mln dorosłych. W punkcie zgłoszeniowo-koordynacyjnym (PZK) otrzymasz wstępną ocenę i plan pomocy bez skierowania i bez zapisów, a w przypadkach pilnych pomoc zaczyna się w ciągu 72 godzin. Listę centrów publikuje Ministerstwo Zdrowia (link zewnętrzny, otwiera się w nowej karcie).
3. Sektor prywatny
Najszybszy dostęp, ale odpłatny. Wiele osób łączy ścieżki: pierwsza wizyta prywatnie (szybka diagnoza, rozpoczęcie leczenia), kontynuacja na NFZ. Sprawdzaj kwalifikacje tak samo uważnie jak w systemie publicznym – wskazówki znajdziesz w Przewodniku po terapiach.